Günün kelimeleri · 👀 Vücutla ilgili deyimler
Başparmaklar, burunlar ve kırık bacaklar: Vücutla ilgili 10 Almanca deyim
A2B2C1C2
Almanlar size şans dilerken parmaklarını çaprazlamaz; başparmaklarını sıkarlar.
Sınavdan önceki akşam Alman bir arkadaşınız mesaj atıyor: “Ich drücke dir die Daumen!” Başparmak sıkmak mı? Ertesi gün bir başka arkadaşınız “Hals- und Beinbruch!” diyor; boyun ve bacak kırılması. Bu gerçekten cesaret vermek mi?
Bugünün on ifadesi, vücut organları üzerine kurulu Almanca deyimler. Kelimesi kelimesine çevirince tuhaf gelirler ama öğrendiğinizde Almancanız çok daha canlı duyulur. Alman arkadaşlarınız etkilenecek! 🖐️
📋 On kelimeye hızlı bakış
- die Daumen drücken — şans dilemek (+ Dat.)
- die Nase voll haben — bıkmak, gına gelmek (+ von + Dat.) (konuşma dili)
- ganz Ohr sein — kulak kesilmek, can kulağıyla dinlemek
- Hals- und Beinbruch — bol şans! (sahne, sınav öncesi)
- auf der Hand liegen — apaçık olmak, ortada olmak
- ein Auge zudrücken — göz yummak
- sich den Kopf zerbrechen — kafa patlatmak, kafa yormak
- jemanden auf den Arm nehmen — biriyle dalga geçmek, birini işletmek
- mit dem falschen Fuß aufstehen — güne ters başlamak, yataktan ters tarafından kalkmak
- Hand und Fuß haben — mantıklı olmak, sağlam temelli olmak
🧠 Kelimeler, örnekler ve akılda tutma ipuçları
die Daumen drücken
[di DAU-mın DRÜ-kın]şans dilemek (+ Dat.)(drückt – hat gedrückt)
📌 Morgen hast du die Prüfung? Ich drücke dir die Daumen!
→ Yarın sınavın mı var? Sana şans diliyorum!
💡 Başparmağınızı (Daumen) yumruğunuzun içine alın ve sıkın (drücken) 👍 Şans yükleniyor!
⚠ Şans dilenen kişi Dativ’de: Ich drücke dir die Daumen.
die Nase voll haben
[di NA-zı FOL HA-bın]bıkmak, gına gelmek (+ von + Dat.) (konuşma dili)📌 Ich habe die Nase voll von dem Regen.
→ Bu yağmurdan gına geldi.
💡 Burnunuz (Nase) dolmuş (voll), artık kaldıramıyorsunuz 😤 Bizdeki „gına geldi“ gibi.
Bonus Bir şeyden bıkmak = von + Dativ: Ich habe die Nase voll vom Regen.
ganz Ohr sein
[GANTS OR zayn]kulak kesilmek, can kulağıyla dinlemek📌 Erzähl ruhig weiter, ich bin ganz Ohr.
→ Anlatmaya devam et, kulak kesildim.
💡 Bütün (ganz) varlığınız kulak (Ohr) oluyor 👂 Tıpkı bizdeki „kulak kesilmek“ gibi.
⚠ Ohr’dan önce artikel yok: Ich bin ganz Ohr.
Hals- und Beinbruch
[HALS unt BAYN-bruh]bol şans! (sahne, sınav öncesi)📌 Morgen ist dein Auftritt? Hals- und Beinbruch!
→ Yarın sahneye mi çıkıyorsun? Bol şans!
💡 Boynunu (Hals) ve bacağını (Bein) kır mı?! 🦴 Tersini dilemek kötü şansı uzak tutar; bizdeki „nazar değmesin“ mantığı gibi.
Bonus Bir başkası: Toi, toi, toi!
auf der Hand liegen
[auf der HANT Lİ-gın]apaçık olmak, ortada olmak📌 Die Vorteile einer gemeinsamen europäischen Lösung liegen auf der Hand.
→ Ortak bir Avrupa çözümünün avantajları ortada.
💡 Açık avucunuzda (Hand) duruyor (liegen), herkes görüyor ✋ = apaçık!
Bonus Die Antwort liegt auf der Hand. = Cevap ortada.
ein Auge zudrücken
[ayn AU-gı TSU-drü-kın]göz yummak📌 Bei kleinen Verspätungen drückt die Lehrerin auch mal ein Auge zu.
→ Öğretmen küçük gecikmelere zaman zaman göz yumuyor.
💡 Bir gözünüzü (Auge) kapatıyorsunuz (zudrücken) 😉 Tıpkı Türkçedeki „göz yummak“ gibi.
⚠ Ayrılabilen fiil: Sie drückt ein Auge zu.
sich den Kopf zerbrechen
[zih den KOPF tser-BRE-hın]kafa patlatmak, kafa yormak📌 Seit Wochen zerbrechen sich die Ingenieure den Kopf über den rätselhaften Fehler.
→ Mühendisler haftalardır bu gizemli arıza üzerine kafa patlatıyor.
💡 O kadar çok düşünüyorsunuz ki kafanız (Kopf) kırılacak (zerbrechen) 🤯 Bizdeki „kafa patlatmak“!
Bonus Birini rahatlatmak için: Zerbrich dir nicht den Kopf! = Hiç kafana takma!
jemanden auf den Arm nehmen
[YE-man-dın auf den ARM NEY-mın]biriyle dalga geçmek, birini işletmek📌 Du willst mich wohl auf den Arm nehmen – das glaube ich dir nicht!
→ Benimle dalga geçiyorsun herhalde, buna inanmıyorum!
💡 Birini çocuk gibi kucağınıza (Arm) alıp takıldığınızı düşünün 👶
Bonus Willst du mich auf den Arm nehmen? = Beni mi işletiyorsun?
mit dem falschen Fuß aufstehen
[mit dem FAL-şın FUS AUF-ştey-ın]güne ters başlamak, yataktan ters tarafından kalkmak📌 Bist du heute mit dem falschen Fuß aufgestanden?
→ Bugün yataktan ters tarafından mı kalktın?
💡 Yataktan yanlış (falsch) ayakla (Fuß) kalkarsanız bütün gün ters gider 🦶 Bizdeki „ters tarafından kalkmak“.
⚠ aufstehen ayrılabilir ve sein alır: Bist du mit dem falschen Fuß aufgestanden?
Hand und Fuß haben
[HANT unt FUS HA-bın]mantıklı olmak, sağlam temelli olmak📌 Der Plan klingt ungewöhnlich, aber er hat Hand und Fuß.
→ Plan alışılmadık gibi duruyor ama sağlam temelli.
💡 Elleri ve ayakları olan bir plan eksiksiz bir bedendir, ayakta durur 🧩
Bonus Tersi: Das hat weder Hand noch Fuß. = Bunun ne başı var ne sonu.
🇩🇪 Bir kaşık Alman kültürü
Almanya’da birine şans dilerken parmaklarınızı çaprazlamazsınız: başparmağınızı diğer parmaklarınızın içine alıp yumruğunuzu sıkarsınız. Bir sınav ya da mülakat öncesinde arkadaşınıza bu hareketi gösterirseniz, onu desteklediğinizi anlar.
Sahneye çıkmadan önce insanlar sık sık Toi, toi, toi! der ve tahtaya vuruyormuş gibi yapar. Sanatçılar arasında buna Danke diye karşılık vermeme geleneği bile vardır.
Deyimler gündelik sohbette ve televizyonda sürekli karşınıza çıkar. Ancak die Nase voll haben gibi bazıları konuşma diline aittir; resmi ortamlarda biraz dikkatli olun. 🍀
✅ Kısa test
Q. Arkadaşınızın yarın ehliyet sınavı var. Ona cesaret vermek için ne dersiniz?
- ① Ich habe die Nase voll!
- ② Ich drücke dir die Daumen!
- ③ Du willst mich auf den Arm nehmen.
Cevabı göster
② Ich drücke dir die Daumen!
Ich drücke dir die Daumen! = Sana bol şans, senin için başparmaklarımı sıkıyorum; bir sınav öncesi için birebir.
Bugün bir ara başparmaklarınızı sıkın ve yüksek sesle Ich drücke dir die Daumen! deyin. Buna ihtiyacı olan birine söylerseniz daha da güzel! 👍
🔜 Yarının konusu: 🐷 Hayvanlarla ilgili deyimler