Günün kelimeleri · 💓 Duygularla ilgili deyimler
Palmiyeye tırmanmak, yedinci bulutta süzülmek: Duygulara dair 10 Almanca deyim
B2C1C2
Almanlar sinirlenince palmiyeye tırmanır, rahatlayınca da yüreklerinden bir taş düşer.
Alman bir arkadaşınız iç çekiyor: "Mein Chef bringt mich auf die Palme!" Patronu onu palmiyeye mi götürüyor? Tatilden söz ettiğini sanıyorsunuz, oysa aslında öfkeden deliye dönmüş. Kelimesi kelimesine çeviri en çok duygularda çuvallar.
Bugünkü on deyim duyguları resimlerle anlatıyor: sevinç, aşk, sinir, öfke, rahatlama ve korku. Bunları bilirseniz Alman arkadaşlarınızın gerçekte ne demek istediğini anlar, kendi ruh hâlinizi de canlı bir şekilde anlatırsınız. Türkçede de “küplere binmek”, “yüreği ağzına gelmek” gibi benzerlerini bulacaksınız! 💓
📋 On kelimeye hızlı bakış
- auf die Nerven gehen — sinirine dokunmak, canını sıkmak
- aus dem Häuschen sein — sevinçten havalara uçmak
- auf Wolke sieben schweben — bulutların üstünde olmak, mutluluktan uçmak
- bis über beide Ohren verliebt sein — birine sırılsıklam âşık olmak
- aus der Haut fahren — küplere binmek, tepesi atmak
- jemandem platzt der Kragen — birinin sabrı taşmak, tepesi atmak
- auf die Palme bringen — (konuşma dili) (+ Akk.) birini çileden çıkarmak
- jemandem fällt ein Stein vom Herzen — birinin içi rahatlamak, yüreğinden bir yük kalkmak
- jemandem rutscht das Herz in die Hose — yüreği ağzına gelmek, ödü kopmak
- jemandem ist eine Laus über die Leber gelaufen — birinin keyfi kaçmak, birine ters bir şey olmak
🧠 Kelimeler, örnekler ve akılda tutma ipuçları
auf die Nerven gehen
[auf di NER-fen GEE-en]sinirine dokunmak, canını sıkmak(geht – ging – ist gegangen)
📌 Das ständige Hupen geht mir auf die Nerven.
→ Durmadan çalan kornalar sinirime dokunuyor.
💡 Birinin sinirlerinizin üstünde bir aşağı bir yukarı tepindiğini hayal edin 😤 Düşünmesi bile sinir bozucu.
⚠ Kişi datif hâlindedir: Du gehst mir auf die Nerven! · Perfekt sein ile: Das ist mir auf die Nerven gegangen.
aus dem Häuschen sein
[aus dem HOYS-hen zayn]sevinçten havalara uçmak(ist – war – ist gewesen)
📌 Als sie die Zusage bekam, war sie völlig aus dem Häuschen.
→ Kabul yanıtını alınca sevinçten havalara uçtu.
💡 Öyle heyecanlısınız ki küçük evinizden (Häuschen) fırlıyorsunuz 🏠 Havalara uçmak.
Bonus Genellikle völlig ya da ganz ile: Sie war völlig aus dem Häuschen.
auf Wolke sieben schweben
[auf VOL-ke Zİ-ben ŞVEE-ben]bulutların üstünde olmak, mutluluktan uçmak📌 Seit sie verliebt ist, schwebt sie auf Wolke sieben.
→ Âşık olduğundan beri mutluluktan uçuyor.
💡 Yedinci bulutta süzülmek ☁️ Aşk insanı hafifletir.
⚠ İngilizcede cloud nine, Almancada Wolke sieben. Sayıları karıştırmayın!
bis über beide Ohren verliebt sein
[bis Ü-bır BAY-de O-ren fer-LİPT zayn]birine sırılsıklam âşık olmak📌 Seit dem Sommer ist mein Bruder bis über beide Ohren verliebt.
→ Ağabeyim yazdan beri sırılsıklam âşık.
💡 İki kulağınızı (Ohren) da aşacak kadar âşık 😍 Türkçede sırılsıklam, Almancada kulaklara kadar.
Bonus Daha hafifi: verknallt sein = birine abayı yakmak
aus der Haut fahren
[aus der HAUT FA-ren]küplere binmek, tepesi atmak📌 Bei so viel Unverschämtheit könnte man aus der Haut fahren.
→ Bu kadar küstahlık karşısında insanın tepesi atar.
💡 Öyle sinirlisiniz ki derinizden (Haut) fırlıyorsunuz 💥 Türkçedeki “küplere binmek” gibi.
Bonus Es ist zum Aus-der-Haut-Fahren! = İnsanı çileden çıkaracak cinsten!
jemandem platzt der Kragen
[YEE-man-dem PLATST der KRA-gen]birinin sabrı taşmak, tepesi atmak📌 Als er wieder zu spät kam, platzte mir endgültig der Kragen.
→ Yine geç kalınca artık sabrım taştı.
💡 Öfkeden boynunuz şişer, sonunda yakanız (Kragen) patlar 👔 Sabır bitti.
⚠ Özne der Kragen, kişi datif: Mir platzt der Kragen.
auf die Palme bringen
[auf di PAL-me BRİN-gen](konuşma dili) (+ Akk.) birini çileden çıkarmak(bringt auf die Palme – brachte auf die Palme – hat auf die Palme gebracht)
📌 Seine Unpünktlichkeit bringt mich jedes Mal auf die Palme.
→ Dakiksizliği her seferinde beni çileden çıkarıyor.
💡 Palmiyeye (Palme) fırlayan öfkeli bir maymun 🌴 Sizi oraya biri çıkardı.
Bonus Zaten sinirli olmak = auf der Palme sein · kişi akuzatif: Er bringt mich auf die Palme.
jemandem fällt ein Stein vom Herzen
[YEE-man-dem FELT ayn ŞTAYN fom HER-tsen]birinin içi rahatlamak, yüreğinden bir yük kalkmak📌 Als die Ärztin Entwarnung gab, fiel mir ein Stein vom Herzen.
→ Doktor endişelenecek bir şey olmadığını söyleyince içim rahatladı.
💡 Yüreğinize (Herz) baskı yapan taş (Stein) sonunda düşer 😮💨 Türkçedeki “yüreğimden bir yük kalktı” gibi. Oh be!
Bonus Mir fällt ein Stein vom Herzen. = İçim rahatladı.
jemandem rutscht das Herz in die Hose
[YEE-man-dem RUÇT das HERTS in di HO-ze]yüreği ağzına gelmek, ödü kopmak📌 Als der Prüfer meinen Namen aufrief, rutschte mir das Herz in die Hose.
→ Sınav görevlisi adımı okuyunca yüreğim ağzıma geldi.
💡 Yüreğiniz (Herz) pantolonunuza (Hose) kayar 😱 Türkçede ise yürek ağza gelir.
Bonus Mir rutschte das Herz in die Hose. = Ödüm koptu.
jemandem ist eine Laus über die Leber gelaufen
[YEE-man-dem ist AY-ne LAUS Ü-bır di LEE-bır ge-LAU-fen]birinin keyfi kaçmak, birine ters bir şey olmak📌 Was ist denn mit dir los, ist dir eine Laus über die Leber gelaufen?
→ Neyin var senin, seni hangi sinek ısırdı?
💡 Ciğerinizin (Leber) üstünden yürüyen bir bit (Laus) bile keyfinizi kaçırabilir 🐜 Eskiden ciğerin duyguların merkezi olduğu düşünülürdü; Türkçedeki “ciğerim yandı” gibi.
⚠ Perfekt sein ve datif ile: Ist dir eine Laus über die Leber gelaufen?
🇩🇪 Bir kaşık Alman kültürü
Almanya'da "Wie geht's?" çoğu zaman sadece bir selam değil, gerçek bir sorudur. Arkadaşlar arasında dürüstçe cevap vermek tamamen normaldir: "Nicht so gut, mein Chef geht mir auf die Nerven."
Bugünkü deyimlerin çoğu arkadaşlarla, aileyle ve iş arkadaşlarıyla rahat sohbetlere uygundur. İş e-postalarında ya da resmî ortamlarda "Ich bin verärgert" (canım sıkıldı) ya da "Ich bin erleichtert" (rahatladım) gibi daha sade ifadeler daha iyi olur.
Bir iş arkadaşınız somurtkan görünüyorsa gülümseyerek "Ist dir eine Laus über die Leber gelaufen?" diye sormak havayı yumuşatabilir. Yalnız gerçekten öfkeden deliye dönmüş birine denemeyin! 😅
✅ Kısa test
Q. Sınavı geçtiğinizi yeni öğrendiniz ve çok rahatladınız. Ne dersiniz?
- ① Du gehst mir auf die Nerven!
- ② Mir platzt gleich der Kragen!
- ③ Mir fällt ein Stein vom Herzen!
Cevabı göster
③ Mir fällt ein Stein vom Herzen!
Mir fällt ein Stein vom Herzen! = İçim rahatladı! Büyük bir endişe ortadan kalktığında söylenir.
Bugünkü ruh hâlinizi bu deyimlerden biriyle özetleyin. Bugün ben… Ich schwebe auf Wolke sieben! ☁️
🔜 Yarının konusu: 💼 İş ve okulla ilgili deyimler