Günün kelimeleri · ⚖️ Hukuk ve suç
Kanun ve düzen: 10 Almanca kelimede hukuk
A2B1B2
Bu kelimeler her gün Almanca haberlerde geçiyor ama ders kitapları neredeyse hiç bahsetmiyor.
Bir sabah bisikletimden geriye sadece kilidi kalmıştı. Karakolda ‘gestohlen’ ve ‘Anzeige’ gibi kelimeler öyle hızlı geliyordu ki terlemiştim. O akşam haberler de Gericht ve Urteil ile doluydu.
Bugünkü 10 kelime hukuk ve suçla ilgili. Bu kelimelerle haber başlıklarını takip etmek çok daha kolaylaşacak; başınıza bir şey gelirse de durumu anlatabileceksiniz. ⚖️
📋 On kelimeye hızlı bakış
🧠 Kelimeler, örnekler ve akılda tutma ipuçları
das Gesetz
[ge-ZETS]yasa, kanun(Pl. die Gesetze)
📌 Das ist gegen das Gesetz.
→ Bu yasaya aykırı.
💡 setzen (koymak) fiilinden 📜 Kanun, konmuş bir kuraldır.
Bonus Das ist gegen das Gesetz. = Bu kanuna aykırı.
das Gericht
[ge-RİHT]mahkeme; yemek (tabak)(Pl. die Gerichte)
📌 Das Gericht hat ihn freigesprochen.
→ Mahkeme onu beraat ettirdi.
💡 richten (yargılamak; yemek hazırlamak) fiilinden 🍲⚖️ Yani hem mahkeme hem yemek Gericht!
⚠ Menüde Gericht yemek demek. Restoranda panik yapmayın!
der Richter
[RİH-ter]hâkim, yargıç(Pl. die Richter (kadın: die Richterin))
📌 Der Richter hat das Urteil gesprochen.
→ Hâkim kararını açıkladı.
💡 richten (doğrultmak) + -er = işleri doğrultan kişi 🧑⚖️ İçinde recht (doğru) saklı.
Bonus Kadın hâkim die Richterin · karar = das Urteil
der Anwalt
[AN-valt]avukat(Pl. die Anwälte (kadın: die Anwältin))
📌 Bei diesem Problem brauchst du einen Anwalt.
→ Bu sorun için bir avukata ihtiyacın var.
💡 an + walten (yönetmek) = davanızı yürüten kişi 💼
⚠ Çoğulu umlautlu: die Anwälte. Resmî unvanı der Rechtsanwalt.
das Verbrechen
[fer-BRE-hen]suç, cinayet (ağır suç)(Pl. die Verbrechen)
📌 Das ist ein schweres Verbrechen.
→ Bu ağır bir suç.
💡 İçinde brechen (kırmak) var 🔨 Kanunu kırmak = suç.
Bonus suçlu = der Verbrecher
der Diebstahl
[DİP-ştal]hırsızlık(Pl. die Diebstähle)
📌 Die Zahl der Diebstähle in Zügen ist gestiegen.
→ Trenlerdeki hırsızlık sayısı arttı.
💡 Dieb (hırsız) + stahl (çalma) = hırsızlık 🦹 Hırsız artı çalmak kombinasyonu.
Bonus hırsız = der Dieb · ev soygunu = der Einbruch
stehlen
[ŞTE-len]çalmak (hırsızlık)(stiehlt – stahl – hat gestohlen)
📌 Mir wurde das Fahrrad gestohlen.
→ Bisikletim çalındı.
💡 İngilizce steal ile aynı kökten 🚲 Okunuşları bile benziyor.
⚠ ‘…m çalındı’ derken Dativ kullanılır: Mir wurde das Fahrrad gestohlen.
das Gefängnis
[ge-FENG-nis]hapishane, cezaevi(Pl. die Gefängnisse)
📌 Der Dieb muss zwei Jahre ins Gefängnis.
→ Hırsız iki yıl hapse girecek.
💡 fangen (yakalamak) ile aynı kökten 🔒 Yakalananların gittiği yer. -nis ile bittiği için das.
Bonus hapse girmek = ins Gefängnis kommen
die Strafe
[ŞTRA-fe]ceza; para cezası(Pl. die Strafen)
📌 Er musste eine Strafe zahlen.
→ Para cezası ödemek zorunda kaldı.
💡 Park cezası kâğıdı Strafzettel'deki Strafe 💸 Ceza da para cezası da Strafe.
Bonus para cezası ödemek = eine Strafe zahlen
schuldig
[ŞUL-dih]suçlu; sorumlu; borçlu📌 Ich bin dir noch zehn Euro schuldig.
→ Sana hâlâ on avro borçluyum.
💡 die Schuld (suç, borç) + -ig = suçlu ya da borçlu 😳
Bonus Dükkânda da işe yarar: Was bin ich Ihnen schuldig? = Size borcum ne kadar?
🇩🇪 Bir kaşık Alman kültürü
Almanya'nın anayasasının adı ‘Grundgesetz’dir (Temel Yasa). İlk cümlesi meşhurdur: ‘Die Würde des Menschen ist unantastbar.’ (İnsan onuru dokunulmazdır.) Almanların çoğu bunu ezbere bilir.
Şehirlerde bisiklet hırsızlığı yaygındır; sağlam bir kilit kullanın ve bisikletin gövdesini sabit bir yere bağlayın. Bisikletiniz çalınırsa polise suç duyurusunda bulunmak (Anzeige erstatten) sigortaya başvururken işinize yarar.
Almanya'da birçok kişinin hukuki koruma sigortası (Rechtsschutzversicherung) da vardır. Komşularla ya da ev sahipleriyle yaşanan anlaşmazlıklarda içi rahat olmak için popülerdir. 📄
✅ Kısa test
Q. Bisikletiniz çalındı. Polise ne dersiniz?
- ① Ich habe ein Fahrrad gestohlen.
- ② Mir wurde das Fahrrad gestohlen.
- ③ Ich bin schuldig.
Cevabı göster
② Mir wurde das Fahrrad gestohlen.
Mir wurde … gestohlen ‘…m çalındı’ demektir. İlk seçenek ise bir bisiklet çaldığınızı itiraf etmek olur!
Bugün bir Almanca haber başlığı okuyun ve bugünün kelimelerini arayın. Gericht görürseniz karar verin: mahkeme mi, yemek mi? ⚖️
🔜 Yarının konusu: 👵 Doğum oranı ve yaşlanma