Günün kelimeleri · 🗳️ Seçimler ve siyaset
Manşetleri okuyun: Siyaset için 10 Almanca kelime
A2B1B2
Seçim zamanı her direkteki afişleri okuyabildiğinizde haberler birden ilginç hâle gelir.
Seçimden önce Almanya'nın her yerinde lamba direkleri parti afişleriyle dolar. Akşam haberleri Koalition, Bundestag ve Regierung ile doludur; öğle yemeğinde de meslektaşlarınız birbirine gayet ciddi bir şekilde „Wen wählst du?“ diye sorar.
Bugünkü 10 kelime her Alman siyaset haberinde karşınıza çıkıyor. Bunlarla manşetleri takip edebilir ve meslektaşlarınız siyaset konuşurken sohbete katılmaya başlayabilirsiniz. 🗳️
📋 On kelimeye hızlı bakış
- die Wahl — seçim; tercih
- wählen — seçmek; oy vermek; (numara) çevirmek
- die Partei — (siyasi) parti; (sözleşmede) taraf
- die Stimme — ses; oy
- die Regierung — hükümet
- die Politik — siyaset, politika
- der Politiker — politikacı, siyasetçi
- der Bundestag — Bundestag, Alman Federal Meclisi
- der Bundeskanzler — federal şansölye, başbakan
- die Koalition — koalisyon
🧠 Kelimeler, örnekler ve akılda tutma ipuçları
die Wahl
[VAL]seçim; tercih(Pl. die Wahlen)
📌 Am Sonntag ist die Wahl.
→ Seçim pazar günü.
💡 wählen (seçmek) fiilinin ismi 🗳️ Seçim aslında büyük bir tercihtir.
Bonus Başka seçeneğim yok = Ich habe keine Wahl.
wählen
[VE-len]seçmek; oy vermek; (numara) çevirmek(wählt – hat gewählt)
📌 Wen hast du gewählt?
→ Kime oy verdin?
💡 Oy vermek, menüden seçmek, hatta numara çevirmek; hepsi wählen ☎️
Bonus Kime oy verdin? = Wen hast du gewählt?
die Partei
[par-TAY](siyasi) parti; (sözleşmede) taraf(Pl. die Parteien)
📌 Welche Partei wählst du?
→ Hangi partiye oy veriyorsun?
💡 Latince pars (parça) kelimesinden: toplumun bir parçası adına konuşan grup 🏛️
⚠ Sahte arkadaş! Gittiğiniz parti eğlencesi die Party'dir.
die Stimme
[ŞTİ-me]ses; oy(Pl. die Stimmen)
📌 Sie hat eine schöne Stimme.
→ Güzel bir sesi var.
💡 Sesiniz ve oyunuz aynı kelime; kullanın onu! 🎤
Bonus Fiili stimmen = doğru olmak: Das stimmt! (Doğru!)
die Regierung
[re-Gİ-runk]hükümet(Pl. die Regierungen)
📌 Die Regierung plant neue Gesetze.
→ Hükümet yeni yasalar planlıyor.
💡 regieren (yönetmek) + -ung = yöneten insanlar 🏢 -ung, yani die.
die Politik
[po-li-TİK]siyaset, politika((çoğulu nadir))
📌 Ich interessiere mich nicht für Politik.
→ Siyasete ilgim yok.
💡 Yunanca polis (şehir devleti) kelimesinden 🏛️ Türkçedeki politika ile aynı kök.
Bonus Sıfatı: politisch — politische Themen
der Politiker
[po-Lİ-ti-ker]politikacı, siyasetçi(Pl. die Politiker (kadın: die Politikerin))
📌 Viele Politiker sprechen über das Klima.
→ Birçok politikacı iklim hakkında konuşuyor.
💡 Politik + -er = siyaset yapan kişi 👔 Vurgu ‘Lİ’de.
Bonus Kadın politikacı die Politikerin.
der Bundestag
[BUN-des-tak]Bundestag, Alman Federal Meclisi(Pl. die Bundestage)
📌 Der Bundestag hat das neue Gesetz beschlossen.
→ Federal Meclis yeni yasayı kabul etti.
💡 Bund (federasyon) + Tag (meclis anlamında eski bir kelime) 🏛️
⚠ Buradaki Tag ‘gün’ demek değil; eski anlamıyla ‘meclis’.
der Bundeskanzler
[BUN-des-kants-ler]federal şansölye, başbakan(Pl. die Bundeskanzler (kadın: die Bundeskanzlerin))
📌 Der Bundeskanzler hält heute eine Rede im Bundestag.
→ Şansölye bugün Federal Meclis'te konuşma yapıyor.
💡 Bund (federasyon) + Kanzler (şansölye) 🇩🇪 Bundestag'daki Bund ile aynı.
Bonus Cumhurbaşkanı: der Bundespräsident · bakan: der Minister
die Koalition
[ko-a-li-TSYON]koalisyon(Pl. die Koalitionen)
📌 Die beiden Parteien haben sich auf eine Koalition geeinigt.
→ İki parti bir koalisyonda anlaştı.
💡 Latincede ‘birlikte büyümek’ 🤝 Türkçedeki koalisyon ile aynı: birkaç parti tek hükümet kurar.
Bonus koalisyon kurmak = eine Koalition bilden
🇩🇪 Bir kaşık Alman kültürü
Alman federal seçimlerinde iki oyunuz vardır. Birincisi (Erststimme) yerel bir adaya, ikincisi (Zweitstimme) bir partiye gider. Bu yüzden seçimden önce „Wem gibst du deine Zweitstimme?“ gibi sorular duyarsınız.
Tek bir parti nadiren tek başına çoğunluğu kazanır; bu yüzden seçimden sonra partiler genellikle haftalarca bir Koalition için pazarlık yapar. Her partinin bir rengi vardır ve koalisyonlara çoğu zaman renk kombinasyonlarına göre lakap takılır.
Seçimler genellikle pazar günü yapılır ve pek çok kişi önceden posta yoluyla (Briefwahl) oy verir. Almanya'da yaşayan AB vatandaşları yerel seçimlerde oy kullanabilir, ama Bundestag için sadece Alman vatandaşları oy verebilir. 🗳️
✅ Kısa test
Q. Bir meslektaşınız „Welche Partei wählst du?“ diye soruyor. Hangi soru kabaca aynı anlama gelir?
- ① Gehst du heute auf eine Party?
- ② Wie ist deine Stimme?
- ③ Wen wählst du bei der Wahl?
Cevabı göster
③ Wen wählst du bei der Wahl?
Partei siyasi parti demek, gidilen parti eğlencesi değil; bu yüzden en yakın soru Wen wählst du bei der Wahl?
Bugün bir Almanca haber başlığı bulun ve bugünkü kelimelerden kaçını görebildiğinizi sayın. 📰
🔜 Yarının konusu: 📈 Fiyatlar ve ekonomi