Günün kelimeleri · 🕔 Alman iş kültürü
Almanlar nasıl çalışır, 10 kelimede
A1A2B1B2
Saat beşte iş arkadaşlarınız kalkıp aynı şeyi söylemeye başlar — işte bugünün ilk kelimesi.
Alman bir şirketteki ilk gününüz. Müdürünüz ‘du diyelim’ diyor ve öğleden sonra geç saatte herkes ‘Schönen Feierabend!’ deyip tam zamanında çıkıyor. Masasında hâlâ oturan bir tek siz kalıyorsunuz, biraz da mahcup.
Bugünkü on kelime Almanya'da iş hayatının nasıl işlediğini gösteriyor: günü kapatıp vedalaşmak, izin almak, hastalık bildirmek ve evden çalışmak. İş arkadaşlarınızla sohbeti çok kolaylaştıracaklar. 🕔
📋 On kelimeye hızlı bakış
- der Feierabend — mesai bitimi, iş sonrası
- der Urlaub — izin, tatil (işten)
- die Überstunde — fazla mesai (saati)
- das Homeoffice — evden çalışma
- sich krankmelden — rapor almak, hastalık bildirmek (işe)
- die Mittagspause — öğle arası
- die Gleitzeit — esnek çalışma saati
- die Hierarchie — hiyerarşi
- duzen — sen diye hitap etmek, senli benli konuşmak
- der Betriebsrat — işyeri temsilciler kurulu, çalışan konseyi
🧠 Kelimeler, örnekler ve akılda tutma ipuçları
der Feierabend
[FAY-er-a-bent]mesai bitimi, iş sonrası(Pl. die Feierabende)
📌 Schönen Feierabend!
→ İyi akşamlar! (İşten çıkarken)
💡 Feier (kutlama) + Abend (akşam) = mesai bitimi küçük bir kutlamadır 🎉
Bonus günü kapatmak = Feierabend machen: Ich mache jetzt Feierabend!
der Urlaub
[UR-laup]izin, tatil (işten)(Pl. die Urlaube)
📌 Ich nehme nächste Woche Urlaub.
→ Gelecek hafta izin alıyorum.
💡 erlauben (izin vermek) ile aynı kökten 🏖️ Urlaub, gitmenize verilen izindir — tıpkı Türkçedeki ‘izin’ gibi.
⚠ İşten izin Urlaub'dur; okul tatilleri ise die Ferien.
die Überstunde
[Ü-ber-ştun-de]fazla mesai (saati)(Pl. die Überstunden)
📌 Diese Woche habe ich viele Überstunden gemacht.
→ Bu hafta çok fazla mesai yaptım.
💡 über (üstünde) + Stunde (saat) = sınırın üstündeki saatler 🌙
⚠ Genelde çoğul: Überstunden machen = fazla mesai yapmak
das Homeoffice
[HOM-o-fis]evden çalışma((çoğulu nadir))
📌 Heute arbeite ich im Homeoffice.
→ Bugün evden çalışıyorum.
💡 İngilizce görünür ama Alman yapımı İngilizcedir 🏠 Bir oda değil, evden çalışmak demektir.
Bonus im ile kullanılır: Ich bin heute im Homeoffice.
sich krankmelden
[zih KRANK-mel-den]rapor almak, hastalık bildirmek (işe)(meldet sich krank – hat sich krankgemeldet)
📌 Ich habe Fieber und muss mich heute krankmelden.
→ Ateşim var, bugün işe hasta olduğumu bildirmem gerekiyor.
💡 krank (hasta) + melden (bildirmek) = hasta olduğunu bildirmek 📞
⚠ Ayrılabilen: Ich melde mich krank. – hat sich krankgemeldet.
die Mittagspause
[Mİ-taks-pau-ze]öğle arası(Pl. die Mittagspausen)
📌 In der Mittagspause gehe ich kurz spazieren.
→ Öğle arasında kısa bir yürüyüşe çıkarım.
💡 Mittag (öğle) + Pause (mola) 🥪 Ortadaki -s- sadece yapıştırıcı.
Bonus Birçok işyerinde öğle saatinde insanlar birbirini Mahlzeit! diye selamlar.
die Gleitzeit
[GLAYT-tsayt]esnek çalışma saati(Sg.)
📌 Dank Gleitzeit kann ich meine Kinder morgens zur Schule bringen.
→ Esnek çalışma saatleri sayesinde sabahları çocuklarımı okula götürebiliyorum.
💡 gleiten = kaymak 🛝 Başlama saatiniz erkene ya da geçe kayar.
Bonus Mutlaka orada olmanız gereken saatler: die Kernarbeitszeit (çekirdek mesai)
die Hierarchie
[hi-e-rar-Hİ]hiyerarşi(Pl. die Hierarchien)
📌 In Start-ups sind die Hierarchien oft sehr flach.
→ Girişimlerde hiyerarşi genellikle çok düzdür.
💡 -ie ile biten isimlerin çoğu die'dir 🏢 Türkçedeki ‘hiyerarşi’ gibi vurgu en sonda: -Hİ.
Bonus düz hiyerarşiler = flache Hierarchien
duzen
[DU-tsen]sen diye hitap etmek, senli benli konuşmak(duzt – hat geduzt)
📌 Bei uns im Team duzen sich alle.
→ Ekibimizde herkes birbirine sen diyor.
💡 du demek duzen, Sie demek siezen 🙂 Türkçedeki ‘senli benli’ ve ‘sizli bizli’ gibi!
⚠ Genelde daha kıdemli ya da yaşlı olan önce du teklif eder: Wollen wir uns duzen?
der Betriebsrat
[be-TRİPS-rat]işyeri temsilciler kurulu, çalışan konseyi(Pl. die Betriebsräte (kadın: die Betriebsrätin))
📌 Der Betriebsrat spricht mit dem Chef über die Arbeitszeiten.
→ Çalışan konseyi patronla çalışma saatleri hakkında konuşuyor.
💡 Betrieb (şirket) + Rat (kurul) = çalışanların seçilmiş sesi 🤝 Rat onu der yapar.
🇩🇪 Bir kaşık Alman kültürü
Almanya'da Feierabend ciddiye alınır. Zamanında çıkmak normaldir ve birçok işyerinde kimse akşamları ya da hafta sonları e-postalara cevap vermenizi beklemez — tabii bu işe ve işverene bağlıdır.
Yasaya göre tam zamanlı çalışanlar yılda en az dört hafta ücretli izin alır, birçok işveren daha fazlasını verir. İzindeyken insanlar bir otomatik yanıt (Abwesenheitsnotiz) ayarlar ve gerçekten kafa dinler.
Bir de tatlı bir gelenek: Doğum gününüzde iş arkadaşlarınız için ofise pasta ya da atıştırmalık getiren sizsiniz. 🎂
✅ Kısa test
Q. Saat beş ve bir iş arkadaşınız eve gidiyor. Ne dersiniz?
- ① Schönen Feierabend!
- ② Mahlzeit!
- ③ Ich melde mich krank.
Cevabı göster
① Schönen Feierabend!
Schönen Feierabend! = İyi akşamlar! İş gününün sonundaki standart vedalaşma.
Bugün işi ya da dersi bitirdiğinizde kendinize yüksek sesle söyleyin: ‘Ich mache jetzt Feierabend!’ Hak ettiniz! 🍻
🔜 Yarının konusu: 📑 İş sözleşmesi ve maaş