Günün kelimeleri · 📜 Atasözleri 1
Yerli gibi konuşun: 10 Almanca atasözü
C2
Alman bir arkadaşınız sohbetin ortasında bir atasözü patlatıyor ve siz ne demek olduğunu tam olarak biliyorsunuz; hayal edin.
Bir meslektaşınızın kızı tıpkı annesi gibi avukat olmuş. Biri gülümseyip „Na ja, der Apfel fällt nicht weit vom Stamm.“ diyor. Elma gövdeden uzağa düşmez mi? Ha, tabii: armut dibine düşer!
Bugünkü 10 atasözü Almanların gündelik hayatta gerçekten kullandıkları. Pek çoğunun Türkçede çok yakın bir ikizi var; bu yüzden sandığınızdan kolay öğrenilir. Sohbete bir tane sıkıştırın, Almancanız anında daha akıcı duyulsun! 📜
📋 On kelimeye hızlı bakış
- Morgenstund hat Gold im Mund. — sabahın altın vakitleri olur, erken kalkan yol alır
- Lügen haben kurze Beine. — yalancının mumu yatsıya kadar yanar
- Der Apfel fällt nicht weit vom Stamm. — armut dibine düşer
- Reden ist Silber, Schweigen ist Gold. — söz gümüşse sükût altındır
- Wer zuletzt lacht, lacht am besten. — son gülen iyi güler
- Viele Köche verderben den Brei. — iki kaptan bir gemiyi batırır, aşçı çoğalınca çorba bozulur
- Es ist nicht alles Gold, was glänzt. — her parlayan altın değildir
- Ohne Fleiß kein Preis. — emek olmadan yemek olmaz
- Aller guten Dinge sind drei. — üçüncüsünde olur; üç, Allah'ın sayısıdır
- Wer A sagt, muss auch B sagen. — başladığın işi bitirmek gerekir, A diyen B'yi de demeli
🧠 Kelimeler, örnekler ve akılda tutma ipuçları
Morgenstund hat Gold im Mund.
[MOR-gen-ştunt hat GOLT im MUNT]sabahın altın vakitleri olur, erken kalkan yol alır📌 Sie schreibt ihre Romane vor Sonnenaufgang – Morgenstund hat Gold im Mund, sagt sie.
→ Romanlarını güneş doğmadan yazıyor – erken kalkan yol alır, diyor.
💡 Stund ile Mund kafiyeli: sabah saatinin ağzında altın var 🌅
Bonus Türkçede: Erken kalkan yol alır.
⚠ Morgenstund, Morgenstunde'nin eski bir kısa hâlidir ve sadece bu atasözünde kullanılır.
Lügen haben kurze Beine.
[LÜ-gen HA-ben KUR-tse BAY-ne]yalancının mumu yatsıya kadar yanar📌 Er dachte, niemand würde die gefälschten Zahlen bemerken, aber Lügen haben kurze Beine.
→ Sahte rakamları kimsenin fark etmeyeceğini sanıyordu ama yalancının mumu yatsıya kadar yanar.
💡 Yalanların bacakları kısadır, uzağa koşamazlar 🦵 Tıpkı yalancının mumunun yatsıya kadar yanması gibi, yakalanırsınız!
Bonus yalan = die Lüge · yalan söylemek = lügen
Der Apfel fällt nicht weit vom Stamm.
[der AP-fel FELT niht VAYT fom ŞTAM]armut dibine düşer📌 Auch die Tochter ist Anwältin geworden – der Apfel fällt eben nicht weit vom Stamm.
→ Kızı da avukat oldu – armut dibine düşer işte.
💡 Elmalar gövdenin (Stamm) hemen dibine düşer 🍎 Türkçedeki armut gibi, aynı resim!
Bonus ‘Babasının oğlu’ anlamında da kullanılır.
Reden ist Silber, Schweigen ist Gold.
[RE-den ist ZİL-ber, ŞVAY-gen ist GOLT]söz gümüşse sükût altındır📌 Bei der Pressekonferenz hielt sie sich zurück – Reden ist Silber, Schweigen ist Gold.
→ Basın toplantısında geri durdu – söz gümüşse sükût altındır.
💡 Konuşmak (Reden) gümüş, susmak (Schweigen) altın alır 🥇 Türkçedeki ‘söz gümüşse sükût altındır’ ile birebir!
Bonus İsim olarak kullanılan fiiller das alır: das Reden, das Schweigen
Wer zuletzt lacht, lacht am besten.
[ver tsu-LETST laht, laht am BES-ten]son gülen iyi güler📌 Alle haben über seinen Plan gespottet, doch wer zuletzt lacht, lacht am besten.
→ Herkes planıyla alay etti ama son gülen iyi güler.
💡 En son (zuletzt) gülen en iyi (am besten) güler 😏 Türkçede de aynı!
⚠ wer ile başlayan yan cümlede fiil sona gider: Wer zuletzt lacht, …
Viele Köche verderben den Brei.
[Fİ-le KÖ-he fer-DER-ben den BRAY]iki kaptan bir gemiyi batırır, aşçı çoğalınca çorba bozulur📌 Bei sieben Abteilungsleitern im Projekt gilt: Viele Köche verderben den Brei.
→ Projede yedi bölüm müdürü varken: iki kaptan bir gemiyi batırır.
💡 Fazla aşçı lapayı (Brei) bozar 🍲 Türkçedeki ‘aşçı çoğalınca çorba bozulur’ gibi.
⚠ der Koch çoğulda umlaut alır: die Köche.
Es ist nicht alles Gold, was glänzt.
[es ist niht A-les GOLT, vas GLENTST]her parlayan altın değildir📌 Die Start-up-Szene wirkt glamourös, doch es ist nicht alles Gold, was glänzt.
→ Girişim dünyası göz alıcı görünüyor ama her parlayan altın değildir.
💡 glänzen (parlamak), İngilizce glint ve glance ile kuzen ✨ Her parlayan altın değildir!
Bonus Çoğu zaman kısaltılır: Nicht alles Gold, was glänzt.
Ohne Fleiß kein Preis.
[O-ne FLAYS kayn PRAYS]emek olmadan yemek olmaz📌 Ohne Fleiß kein Preis – also ran an die Grammatikübungen!
→ Emek olmadan yemek olmaz – haydi dilbilgisi alıştırmalarına!
💡 Fleiß (emek) ile Preis (ödül) kafiyeli 🏆 Tıpkı Türkçedeki ‘emek olmadan yemek olmaz’ gibi!
Bonus fleißig = çalışkan · Du bist so fleißig!
Aller guten Dinge sind drei.
[A-ler GU-ten Dİ-nge zint DRAY]üçüncüsünde olur; üç, Allah'ın sayısıdır📌 Zweimal bin ich durchgefallen, aber aller guten Dinge sind drei.
→ İki kez kaldım ama üçüncüsünde olur.
💡 Bütün güzel şeyler üçtür 3️⃣ Türkçedeki ‘üç, Allah'ın sayısıdır’ gibi!
⚠ aller, alle değildir; eski bir Genitiv çoğul hâlidir. Olduğu gibi ezberleyin.
Wer A sagt, muss auch B sagen.
[ver A zakt, mus auh BE ZA-gen]başladığın işi bitirmek gerekir, A diyen B'yi de demeli📌 Du hast das Projekt angestoßen; wer A sagt, muss auch B sagen.
→ Projeyi sen başlattın; başladığın işi bitireceksin.
💡 A diyen B'yi de demeli 🔤 Başladığın işi bitir!
Bonus Almanca harfler: A ‘a’, B ‘be’ diye okunur; Türkçedeki gibi!
🇩🇪 Bir kaşık Alman kültürü
Pek çok Almanca atasözü kafiyelidir (Stund ile Mund, Fleiß ile Preis) ve bu da onları kolay akılda tutulur kılar. Pek çok kişi bunları büyükanne ve büyükbabalarından, öğretmenlerinden tekrar tekrar duyarak büyür.
Sohbette insanlar çoğu zaman bir atasözünün sadece ilk yarısını söyler. „Na ja, wer zuletzt lacht …“ deyip durun, dinleyen gerisini kafasında tamamlar.
Bir teoriye göre Aller guten Dinge sind drei'deki Ding, eski Cermen mahkeme meclislerine işaret eder. Küçük bir kelime bile biraz tarih taşıyabilir. 📜
✅ Kısa test
Q. Arkadaşınız ehliyet sınavından iki kez kaldı ve üçüncü kez denemeye gidiyor. Onu yüreklendirmek için ne dersiniz?
- ① Lügen haben kurze Beine.
- ② Viele Köche verderben den Brei.
- ③ Aller guten Dinge sind drei!
Cevabı göster
③ Aller guten Dinge sind drei!
Aller guten Dinge sind drei = üçüncüsünde olur; yani bu sefer başarılar diliyorsunuz.
Bugünkü en sevdiğiniz atasözünü seçin ve kullanmak için bir fırsat kollayın. Üç kez yüksek sesle söyleyin; aller guten Dinge sind drei! 😉
🔜 Yarının konusu: 📜 Atasözleri 2