Günün kelimeleri · ♻️ Çöp ve geri dönüşüm
Çöpü Alman usulü ayırmak: bilmeniz gereken 10 kelime
A2B1B2
Almanya'daki ilk haftanızda en zor sınav dil değil — çöp bidonlarıdır.
Yeni evinizin avlusuna çıkıyorsunuz ve karşınızda bir sıra bidon: sarı, mavi, kahverengi, siyah. Yoğurt kabı nereye gidecek? Kahve telvesi? Peki neden herkes boş şişeleri süpermarkete geri taşıyor?
Bugünkü on kelime tamamen çöp ve geri dönüşümle ilgili. Bunlarla hangi bidonun ne olduğunu bilir, komşunuza sorabilir, hatta boş şişelerinizden para bile geri alabilirsiniz. ♻️
📋 On kelimeye hızlı bakış
- die Mülltrennung — çöp ayrıştırma, atıkları ayırma
- wegwerfen — atmak (çöpe)
- trennen — ayırmak; (sich) ayrılmak
- die Mülltonne — (büyük) çöp bidonu
- der Biomüll — organik atık, yemek artığı
- der Restmüll — diğer atık, geri dönüşümsüz çöp
- das Altpapier — atık kâğıt
- das Altglas — atık cam, boş cam şişeler
- der Gelbe Sack — sarı geri dönüşüm torbası (ambalaj atığı)
- das Pfand — (şişe/kutu) depozito; rehin
🧠 Kelimeler, örnekler ve akılda tutma ipuçları
die Mülltrennung
[MÜL-tre-nunk]çöp ayrıştırma, atıkları ayırma((çoğul yok))
📌 In Deutschland ist Mülltrennung sehr wichtig.
→ Almanya'da çöp ayrıştırma çok önemlidir.
💡 Müll (çöp) + Trennung (ayırma) ♻️ -ung ile biten kelimeler die alır.
Bonus Fiil olarak: Müll trennen = çöpü ayırmak
wegwerfen
[VEK-ver-fen]atmak (çöpe)(wirft weg – hat weggeworfen)
📌 Wo kann ich die Batterien wegwerfen?
→ Pilleri nereye atabilirim?
💡 weg (uzağa) + werfen (fırlatmak) = kelimesi kelimesine ‘atıp gitmek’ 🚮
⚠ Ayrılabilen ve düzensiz: Ich werfe das weg. – hat weggeworfen.
trennen
[TRE-nen]ayırmak; (sich) ayrılmak(trennt – hat getrennt)
📌 Wir trennen den Müll in Papier, Glas und Plastik.
→ Çöpü kâğıt, cam ve plastik olarak ayırıyoruz.
💡 Çöpünüzü de trennen edebilirsiniz, sevgilinizden de 💔 İkisi de ayrılmak.
Bonus sich trennen von = -den ayrılmak: Sie hat sich von ihm getrennt.
die Mülltonne
[MÜL-to-ne](büyük) çöp bidonu(Pl. die Mülltonnen)
📌 Die gelbe Tonne ist für Verpackungen.
→ Sarı bidon ambalajlar içindir.
💡 Tonne büyük bir fıçı demek — Türkçedeki ‘ton’ gibi ağır bir şey düşünün 🗑️
Bonus Çoğu zaman sadece die Tonne denir: die gelbe Tonne, die blaue Tonne
der Biomüll
[Bİ-o-mül]organik atık, yemek artığı((çoğul yok))
📌 Kaffeesatz gehört in den Biomüll.
→ Kahve telvesi organik atığa gider.
💡 bio (organik) + Müll = çürüyen şeyler, genelde kahverengi bidon 🍌
⚠ der Biomüll, çünkü cinsiyeti son parça der Müll belirler.
der Restmüll
[REST-mül]diğer atık, geri dönüşümsüz çöp((çoğul yok))
📌 Was nicht recycelt werden kann, kommt in den Restmüll.
→ Geri dönüştürülemeyenler diğer atığa gider.
💡 Rest (artan, kalan) + Müll = başka hiçbir yere sığmayan her şey ⚫ Genelde siyah ya da gri bidon.
das Altpapier
[ALT-pa-pi:r]atık kâğıt((çoğul yok))
📌 Zeitungen und Kartons gehören ins Altpapier.
→ Gazeteler ve kartonlar atık kâğıda gider.
💡 alt (kullanılmış) + Papier = atık kâğıt, genelde mavi bidon 📰
Bonus Kutuları önce düzleştirin: den Karton zusammenfalten
das Altglas
[ALT-gla:s]atık cam, boş cam şişeler((çoğul yok))
📌 Altglas bringt man zum Container und trennt es nach Farben.
→ Atık cam konteynere götürülür ve renklerine göre ayrılır.
💡 alt + Glas = boş kavanozlar ve şişeler 🍾 weiß, grün ve braun diye ayrılır.
⚠ Pfand'lı şişeler mağazaya geri gider, Altglas'a değil.
der Gelbe Sack
[GEL-be ZAK]sarı geri dönüşüm torbası (ambalaj atığı)(Pl. die Gelben Säcke)
📌 Joghurtbecher und Plastikverpackungen gehören in den Gelben Sack.
→ Yoğurt kapları ve plastik ambalajlar sarı torbaya atılır.
💡 Ambalajlar için sarı (gelb) torba (Sack) 💛 Bir isim olduğu için Gelbe büyük harfle yazılır.
⚠ Sıfat eki değişir: in den Gelben Sack, die Gelben Säcke
das Pfand
[PFANT](şişe/kutu) depozito; rehin((çoğulu nadir))
📌 Auf diese Flasche gibt es Pfand.
→ Bu şişenin depozitosu var.
💡 İngilizce pawn (rehin) ile akraba 💰 Şişeyi teslim edersiniz, paranızı geri alırsınız.
Bonus depozitolu şişe = die Pfandflasche · iade makinesi = der Pfandautomat
🇩🇪 Bir kaşık Alman kültürü
Temel sistem renklere göre işler: sarı genelde ambalaj, mavi kâğıt, kahverengi organik atık, siyah ya da gri ise geri kalan her şey için. Ama renkler ve kurallar şehirden şehre değişir; taşındığınızda ev sahibinizin ya da belediyenin broşürüne bakın.
Birçok plastik şişe ve kutuda Pfand vardır. Bunları süpermarket girişindeki Pfandautomat'a atın, fişi kasaya götürün, tutar alışverişinizden düşülür. İnsanların boş şişeleri başkaları toplayabilsin diye sokaktaki çöp kutularının yanına bıraktığını da görürsünüz.
Cam kumbaraları (Altglascontainer) gürültülüdür, bu yüzden geceleri ve pazar günleri kullanılmaz. İzin verilen saatler genellikle doğrudan konteynerin üzerinde yazar. 🍾
✅ Kısa test
Q. Üzerinde Pfand logosu olan boş bir bira şişeniz var. Nereye gider?
- ① In den Restmüll.
- ② Zum Pfandautomaten.
- ③ In den Biomüll.
Cevabı göster
② Zum Pfandautomaten.
Depozitolu şişeler Pfandautomat'a gider ve paranızı geri alırsınız.
Bir dahaki çöp atışınızda elinizde ne olduğunu Almanca söyleyin: ‘Das kommt in den Gelben Sack!’ 🗑️
🔜 Yarının konusu: 🛡️ Sigorta